Ga Thủ Thiêm và tham vọng giữ chân con người 24/7

Với mô hình TOD 5.0, SonKim Land muốn ga Thủ Thiêm thôi đóng vai trò một điểm dừng để trở thành nơi người ta muốn ở lại. Đó là một nhà ga vận hành suốt ngày đêm, hòa giao thông, thương mại, văn hóa và không gian sống vào cùng một trải nghiệm. Tham vọng này nối tiếp hành trình tiến hóa nhiều thập kỷ của mô hình phát triển đô thị quanh nhà ga trên thế giới.

Nhà ga thế hệ mới: nơi để ở lại, không chỉ đi qua

Quan niệm về một nhà ga đang thay đổi căn bản. Theo Savills Việt Nam, TOD ngày nay không còn là chuyện giao thông thuần túy mà đã thành một chiến lược phát triển đô thị dài hạn, trong đó nhà ga giữ vai trò “trái tim” kết nối toàn bộ hệ sinh thái sống, thương mại và dịch vụ. Cách tiếp cận này xuất phát từ một thực tế mà ông Neil MacGregor, CEO Savills Việt Nam, chỉ ra: bài toán của siêu đô thị hiện đại không còn là di chuyển nhanh hơn, mà là sống tốt hơn ngay trong lúc di chuyển. Khi đó, thời gian con người dừng lại ở nhà ga trở thành thứ có thể khai thác.

Lịch sử phát triển TOD cho thấy vai trò của nhà ga đã đi một chặng dài. Từ chỗ chỉ là điểm trung chuyển vật lý ở TOD 1.0, nhà ga dần tích hợp thương mại, văn phòng, khách sạn và tiện ích sống qua các thế hệ 2.0 và 3.0 để tạo nên những hệ sinh thái khép kín. Tại Tokyo, Hong Kong hay Bangkok, người dân có thể sống, làm việc, mua sắm và đi lại gần như trong cùng một không gian tích hợp quanh nhà ga. Đến TOD 4.0, cuộc cạnh tranh giữa các siêu đô thị chuyển sang chất lượng sống, với trọng tâm là trải nghiệm con người, không gian xanh và tính bền vững thay cho việc tối đa hóa mật độ xây dựng.

Một điểm đến tích hợp do chuyên gia quốc tế kiến tạo

TOD 5.0 mà SonKim Land đề xuất cho ga Thủ Thiêm là bước kế tiếp của mạch tiến hóa đó. Ở mô hình này, nhà ga không còn là hạ tầng giao thông hay trung tâm thương mại đơn thuần, mà trở thành một “điểm đến” vận hành xuyên suốt 24/7. Nơi đây tích hợp giao thông đa phương thức, thương mại toàn cầu, văn hóa bản địa và một không gian sống hướng tới sự cân bằng thân – tâm – trí. Mục tiêu cuối cùng là biến nhà ga thành chốn con người muốn ở lại để trải nghiệm và tương tác, xem nó như một phần của đời sống đô thị mới chứ không phải nơi vội vã đi qua.

Để biến ý tưởng thành hình hài cụ thể, SonKim Land hợp tác với nhiều đơn vị tư vấn quốc tế gồm Nikken Sekkei, Nippon Koei và Arup, nhằm phát triển ý tưởng quy hoạch, kết nối giao thông và trải nghiệm vận hành cho khu đô thị. Theo đề xuất, lõi nhà ga đóng vai trò “trái tim” điều phối toàn bộ quần thể, nối trực tiếp trung tâm thành phố với các trục giao thông và hệ thống công trình xung quanh. Mô hình còn hướng tới tích hợp dịch vụ check-in sớm và ký gửi hành lý thẳng ra sân bay, hình thức chưa từng triển khai tại Việt Nam, cho phép hành khách dành thời gian trải nghiệm thành phố thay vì chờ đợi tại sân bay, từ đó kích thích lưu trú, mua sắm, giải trí và dịch vụ thương mại. Theo các chuyên gia, giá trị bền vững của một công trình TOD không nằm ở quy mô hay kiến trúc biểu tượng, mà ở khả năng tái định hình cách con người sống, kết nối và vận hành trong đô thị, đồng thời tạo ra động lực tăng trưởng dài hạn cho thành phố.